Administrator
by on February 15, 2020
29 views

Środa Popielcowa nazywana jest również Popielcem lub Wstępną Środą. To dzień, kiedy w Kościele katolickim rozpoczyna się 40-dniowy okres Wielkiego Postu. Symboliczne posypanie głowy popiołem i powstrzymanie się od niektórych potraw rozpoczynają okres pokuty, przygotowujący do Świąt Wielkiej Nocy.

Rytuał posypywania głowy popiołem

Posypywania głów popiołem na znak pokuty, to obrzęd znany w wielu tradycjach. Wzmianki o nim znajdziemy już w Starym Testamencie  - wspominają o nim Księgi Jonasza i Joela, ale stosowany był także w starożytnej Grecji i Egipcie i tradycyjnych obrzędach arabskich. Wszędzie tam był on znakiem żałoby i pokuty. Znany był również wśród tradycyjnych plemion indiańskich, gdzie obrządki związane z ogniem były ważnym elementem szamańskich rytuałów.

Popiół w tradycji żydowsko-chrześcijańskiej ma przypominać o przemijaniu i ułomności ludzkiego życia, oznacza też żałobę i ból. Ale nie tylko. Popiół jest także znakiem oczyszczenia i zmartwychwstania. Przecież Bóg stworzył człowieka z prochu ziemi i odrodził go w Chrystusie do nowego życia.

Środa Popielcowa

Zwyczaj posypywania głów popiołem podczas liturgii Wstępnej Środy przyjął się w Kościele w XI w. Jako oficjalny element obrządku został wprowadzony przez papieża Urbana II w 1099 r. Reforma liturgiczna Soboru Trydenckiego uprawomocniła zaś nazwę „Środa Popielcowa” w 1570 r.

W Środę Popielcową wierni podczas liturgii pochylają głowę w pokorze, a kapłan symbolicznie posypuje ją popiołem, pochodzącym z palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. Podkreślaj w ten sposób związek pomiędzy pokutą wiernych, a męką i śmiercią Chrystusa. Kapłan wypowiada przy tym słowa: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Tradycyjny obrzęd ma za zadanie przypomnieć, że życie ziemskie mija, a silna wiara, ćwiczenia duchowe, dobrowolne wyrzeczenia i bezinteresowne dawanie pomagają osiągnąć życie wieczne.

Znaczenie postu

W Kościele katolickim dni lub okresy pokuty stanowią specjalny czas przygotowania do najważniejszych świąt. W tym czasie wierni odbywają swoistą podróż duchową, dzięki pokucie i uczestnictwie w liturgii. Dobrowolne wyrzeczenia i post mają za zadanie wzmocnić ich wiarę i pokorę.

Środa Popielcowa rozpoczyna okres Wielkiego Postu. Przez 40 dni wierni przez modlitwę i powstrzymywanie się od niektórych pokarmów przygotowują się do najważniejszych świąt w Kościele katolickim, jakimi są Święta Wielkiej Nocy.

W Środę Popielcową obowiązuje post ścisły

Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego w Środę Popielcową należy powstrzymać się od pokarmów mięsnych i zachować post ścisły, czyli trzy posiłki w ciągu dnia, z czego tylko jeden do syta. Zasady te obowiązują wszystkich katolików pomiędzy 18. a 60. rokiem życia, jeżeli nie wyklucza tego stan zdrowia. Wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych obowiązuje wszystkich od 14 roku życia.

Co można jeść w Środę Popielcową?

W dniach, kiedy obowiązuje post ścisły – oprócz Środy Popielcowej post taki obowiązuje jeszcze w Wielki Piątek – nie wolno jeść mięsa i rosołu. Można natomiast jeść jaja, nabiał, zboża, kasze i ryby. Dopuszczalne jest też mięso zwierząt żyjących w wodzie, takich jak żaby, ślimaki czy żółwie - w Polsce nie są to jednak popularne pokarmy. Podzielone są opinie na temat spożywania mięsa ptaków wodnych – w tej kwestii często dostosowuje się do zwyczajów obowiązujących w danej okolicy. Dozwolone są także owoce, warzywa, grzyby i przyprawy.